Katitax Đặt lịch tư vấn

Mức phạt mới khi chậm đóng, trốn đóng BHXH

Nghị định 283/2026/NĐ-CP — có hiệu lực từ 10/9/2026

Chủ đề: BHXH doanh nghiệp

Katitax · Đăng ngày 15/09/2026

Ký kết hồ sơ tuân thủ BHXH

Từ ngày 10/9/2026, Nghị định 283/2026/NĐ-CP (Chính phủ ban hành 15/7/2026) quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động và bảo hiểm xã hội chính thức có hiệu lực. Với doanh nghiệp sản xuất và doanh nghiệp FDI có nhiều lao động, đây là văn bản cần đọc kỹ — vì một phần mức phạt tính theo số lao động, không chỉ theo số tiền.

Nghị định phân biệt rõ bốn nhóm hành vi khác nhau. Doanh nghiệp hay nhầm "chậm đăng ký" với "chậm đóng tiền" — hai nhóm này bị phạt theo hai cách tính hoàn toàn khác nhau.

1. Chậm đăng ký tham gia BHXH lần đầu cho người lao động

Áp dụng khi doanh nghiệp đăng ký muộn nhưng vẫn trong vòng 60 ngày kể từ hạn quy định (khoản 2 Điều 43). Mức phạt tính theo số lao động bị chậm đăng ký:

Số lao động bị chậm đăng kýMức phạt với cá nhânMức phạt với doanh nghiệp
Dưới 10 người5 – 10 triệu10 – 20 triệu
10 – 49 người10 – 20 triệu20 – 40 triệu
50 – 99 người20 – 30 triệu40 – 60 triệu
100 – 499 người30 – 50 triệu60 – 100 triệu
500 – 999 người50 – 60 triệu100 – 120 triệu
Từ 1.000 người trở lên60 – 75 triệu120 – 150 triệu

2. Trốn đăng ký (quá 60 ngày hoặc không đăng ký)

Quá 60 ngày mà vẫn không đăng ký hoặc đăng ký thiếu người thì chuyển sang nhóm "trốn đăng ký" (khoản 1 Điều 44), nặng hơn nhóm 1 ở mọi bậc:

Số lao động bị trốn đăng kýMức phạt với cá nhânMức phạt với doanh nghiệp
Dưới 10 người6 – 12 triệu12 – 24 triệu
10 – 49 người12 – 24 triệu24 – 48 triệu
50 – 99 người24 – 36 triệu48 – 72 triệu
100 – 499 người36 – 60 triệu72 – 120 triệu
500 – 999 người60 – 70 triệu120 – 140 triệu
Từ 1.000 người trở lên70 – 75 triệu140 – 150 triệu

3. Chậm đóng tiền BHXH (đã đăng ký, nộp muộn)

Đây là tình huống phổ biến nhất Katitax gặp khi rà soát cho khách: đã đăng ký đầy đủ nhưng dòng tiền chậm nên nộp muộn. Mức phạt tính theo 12% đến 15% tổng số tiền chậm đóng tại thời điểm lập biên bản, tối đa 150 triệu đồng đối với doanh nghiệp (75 triệu nếu người sử dụng lao động là cá nhân hoặc hộ kinh doanh). Nếu số tiền chậm đóng dưới 400.000 đồng, chỉ bị cảnh cáo, không phạt tiền.

4. Trốn đóng hoặc đóng không đủ số tiền phải đóng

Mức phạt cao nhất trong bốn nhóm (khoản 2 Điều 44): 18% đến 20% tổng số tiền BHXH bắt buộc trốn đóng, tối đa 150 triệu đồng đối với doanh nghiệp (75 triệu nếu là cá nhân hoặc hộ kinh doanh). Đăng ký mức tiền lương đóng BHXH thấp hơn mức thực trả cũng thuộc nhóm này.

Ngoài phạt tiền: vẫn phải truy đóng đủ, cộng lãi chậm đóng

Bốn mức phạt trên là biện pháp xử phạt. Song song, doanh nghiệp vẫn phải đóng đủ số tiền BHXH bắt buộc còn thiếu, cộng thêm 0,03% mỗi ngày tính trên số tiền chậm đóng hoặc trốn đóng. Phần lãi này không có mức trần, nên chậm đóng kéo dài nhiều tháng, chi phí thật sẽ cao hơn nhiều so với mức phạt tiền một lần.

Chỗ doanh nghiệp hay đọc nhầm: các mức tiền ghi trong Nghị định là mức phạt áp dụng với cá nhân. Theo khoản 1 Điều 7, mức phạt với tổ chức bằng 2 lần mức phạt với cá nhân. Vì vậy trần phạt thực tế của một công ty là 150 triệu đồng, không phải 75 triệu như con số hay được trích lại trên báo. Hộ kinh doanh và hộ gia đình bị xử phạt theo mức của cá nhân (khoản 3 Điều 7).

Với doanh nghiệp có 100 – 499 lao động — quy mô điển hình của một nhà máy trong khu công nghiệp — riêng lỗi đăng ký thiếu người đã có thể lên tới 100 triệu đồng, và nếu bị xếp vào nhóm trốn đăng ký thì tới 120 triệu. Khoảng cách giữa "đóng đúng hạn" và "chậm một tháng" không còn là chuyện nhỏ — vừa mất tiền phạt theo phần trăm, vừa cộng lãi theo ngày, vừa tính theo đầu người nếu là lỗi đăng ký. Đây cũng là đúng loại rủi ro Katitax rà soát hàng tháng cho khách trước mỗi kỳ quyết toán và thanh tra.

Muốn biết doanh nghiệp bạn có đang chậm đóng hay đăng ký thiếu người lao động nào không? Nhắn tin cho Katitax, chúng tôi rà soát cụ thể theo hồ sơ BHXH hiện tại của bạn.

Nguồn: Nghị định 283/2026/NĐ-CP (Chính phủ, ban hành 15/7/2026, hiệu lực 10/9/2026) — Điều 7, Điều 43 và Điều 44. Các bậc mức phạt trong bài được đối chiếu từ bản tin của Crowe Vietnam, LuatVietnam và Báo Dân trí; nguyên tắc phạt tổ chức gấp 2 lần cá nhân theo khoản 1 Điều 7 của chính Nghị định.

Đừng để một lỗi đăng ký thành khoản phạt theo đầu người

Nhắn Zalo — phản hồi nhanh trong giờ hành chính. Hoặc đặt lịch tư vấn miễn phí 20–30 phút.

Liên hệ ngay
Đặt lịch tư vấnNhắn Zalo